Pokrewne Tematy
Wypowiedzi na temat (państwa muzułmańskiego za panowania) Osmanów
Poniedziałek, Luty 21, 2005
Lady Mary Wortley Montagu, żona ambasadora brytyjskiego pozostawała pod wielkim wrażeniem wyjątkowej pozycji Żydów w Państwie Muzułmańskim, napisała do swojej siostry siedemnastego maja 1717 roku:
Spostrzegłam, że większość bogatych kupców było Żydami… Są lekarzami, zarządcami, administratorami i tłumaczami wielkich ludzi.
(Listy i Prace Lady Mary Wortley Montagu; Londyn 1893 rok)
L. S. Stavrianos nadmienia w swojej książce Bałkany od 1453 (roku)
Weźmy chociażby przypadek Sinan Pashy, najbardziej znanego architekta Imperium Ottomanskiego. Urodził się w 1589 roku w mało znanej chrześcijańskiej greckiej rodzinie w Azji Mniejszej, został on powołany do korpusu janczarów… Awansował szybko (przez poszczególne stopnie) dzięki swojej umiejętności rozplanowywania promów i budowania mostów podczas kampanii. Wkrótce zajmował się wyłącznie budową meczetów… Podczas swojego długiego życia dziewięćdziesięciu lat pracował z taką energią i z takim wyróżnieniem, że uzyskał międzynarodowy rozgłos jako turecki Michał Anioł. We wszystkich obszarze imperium, od Bośni do Mekki, pozostawił znamię swojego geniuszu. Przed swoją śmiercią... wzniósł nie mniej niż trzysta czterdzieści trzy budynki, włączając w to osiemdziesiąt jeden meczetów, pięćdziesiąt piec szkół.
(Bałkany od 1453 (roku) L. S. Stavrianos)
Stavrianos ponownie stwierdza opisując bałkańskich chrześcijan, Greków, Węgrów, Południowych Słowian, Rumunów, Armeńczyków, Gruzinów i egipskich Koptów:
W dodatku znajdowali się tam Żydzi, którzy w tym czasie migrowali w dużej liczbie na obszary Sułtana albowiem odnaleźli tam stopień religijnej tolerancji nieznany i niewyobrażalny w ówczesnej Chrześcijańskiej Europie.
(Listy i Prace Lady Mary Wortley Montagu – Londyn 1893 rok)
Ponownie Stavrianos stwierdza:
W okresie od 1543 do 1623 roku, kiedy imperium znajdowało się u swojego szczytu, tylko pięciu z czterdziestu siedmiu wielkich wezyrów było tureckiego pochodzenia. Pozostali (w liczbie czterdzieści dwóch) składali się z jedenastu Albańczyków, jedenastu Południowych Słowian, sześciu Greków, jednego z Kaukazu, jednego Armeńczyka, jednego Gruzina, jednego Włocha i dziesięciu nieznanego pochodzenia. Współcześni zachodni obserwatorzy nie mogli nic na to poradzić, pozostając pod wrażeniem i onieśmieleni przez ten wyjątkowy system, który brał niskich (z urodzenia) chłopców, chrześcijańskich pasterzy i czynił z nich wielkich przywódców Islamu i wrogów Chrześcijaństwa, których najbardziej się bano.
(Bałkany od 1453 (roku) L. S. Stavrianos)
Niektórzy z Kalifów nie byli nawet w pełni Turkami. Żona Muhammada IV, Meh-pare Emetullah Rabia Gulnush, matka Sułtana: znana była jako Gulnush Sułtana. Była córką kreteńskiej (greckiej) rodziny i była matką Mustafy II (1664-1703) i Ahmeda III (1673-1736). W dodatku Hurrem Sułtana była etnicznie Słowianką, była matką Selima II, (1524-1574).
O północy drugiego sierpnia 1492 roku kiedy Kolumb zaokrętował się na najbardziej znaną z wypraw, do Nowego Świata, jego flota wypłynęła z mało znaczącego (nieznanego) portu (Palos de la Frontera, w południowo-zachodniej Hiszpanii, w Andaluzji, w prowincji Huelva - mały port u ujścia Rio Tinto do Oceanu) ponieważ szlaki żeglugowe Cadizu i Sewilli zatamowano Żydami sefardyjskimi wydalonymi z Hiszpanii edyktem królowej Izabeli i króla Ferdynanda Hiszpanii. Żydom postawiono (w edykcie) warunek albo się nawrócą na Chrześcijaństwo albo mają opuścić państwo pod groźbą:
nie ośmielą się oni powrócić... nie na (tyle) że zrobienie jednego kroku oznaczałoby nadepnięcie na nich w jakikolwiek sposób
(...)pozostawiając swoją ziemię, swoją własność, swoje mienie, wszystko co należało do nich i to co pozostawało dla nich (dobrze) znane niż porzucając swoje wierzenia, swoją tradycję, swoje dziedzictwo.
W odległym Imperium Ottomańskim, pewien władca natychmiast wyraził swoje powitanie prześladowanym Żydom z Hiszpanii, Sefardyjczykom. Tym władcą był Bajezid II (1481-1512).... (obraz, który to przedstawia Powitanie Żydów sefardyjskich w Turcji w 1492 roku przez Sułtana Bajezida II, namalował Mevlut Akyildiz) (...) Żydowskie społeczności rozkwitły, rozwijały się pomyślnie pod panowaniem tureckim. Kiedy Ottomani zajęli Bursę w 1324 i uczynili ją swoją stolicą, znaleźli tam żydowską społeczność uciskaną przez władzę bizantyjską. Żydzi powitali Ottomanów jako swoich wybawicieli. Sułtan Orhan (1326-1359) udzielił im zezwolenia na budowę Etz ha-Hayyim (Drzewa Życia) synagogi(...) Na początku czternastego wieku kiedy Ottomani ustanowili swoją stolicę w Adrianopolu, Żydzi z Europy, włączając w to Karaitów tam migrowali. (...) (Mark Alan Epstein, The Ottoman Jewish Communuties and their role in the 15th and 16th centuries) Podobnie Żydzi wydaleni z Węgier w 1376 roku, z Francji przez Karola VI (Karola VI Szalonego - 1368-1422, króla francuskiego od 1380 roku z rodziny Walezjuszów) we wrześniu 1394 roku i z Sycylii na początku piętnastego wieku znaleźli schronienie w Państwie Ottomanskim. W latach dwudziestych piętnastego wieku Żydzi z Salonik pozostającej pod władzą wenecką uciekli do Adrianopola. (Joseph Nehama, Histoire des Israelites de Salonique) (...)w rzeczywistości od początku piętnastego wieku Ottomani usilnie zachęcali Żydów do imigracji (na obszar państwa). List wysłany przez Rabiego Yitzhaka Sarfata (z Adrianopola) do społeczności żydowskich w Europie w pierwszej połowie wieku (...)
wezwał swoich współwyznawców do opuszczenia (miejsca ich) męczarni które znosili w chrześcijaństwie i do szukania bezpieczeństwa i pomyślnego rozwoju w Turcji. (Bernard Lewis, The Jews of Islam) (...) Kiedy Mehmed II (1451-1481) wydał proklamację do wszystkich Żydów ... wstąpić na (zająć) miejsce tronu Imperium aby zamieszkać na najlepszej ziemi, każdy pod swoim własnym zajazdem i drzewem figowym, ze srebrem i ze złotem z bogactwem i z bydłem… (Encyclopedia Judaica, Tom 16 str. 1532)
W 1470 roku Żydzi uciekli z Bawarii władanej przez Ludwika X i znaleźli schronienie w Imperium Ottomańskim (Avram Galante, Histoire des Juifs d’lstanbul, Volume 2) Sułtan Bajezid II (1481-1512) zaproponował im schronienie dając nową nadzieję prześladowanym Sefardyjczykom. W 1492 roku, Sułtan nakazał tym, którzy stali na czele obszarów administracyjnych Imperium Ottomańskiego W 1470 roku Żydzi uciekli z Bawarii władanej przez Ludwika X i znaleźli schronienie w Imperium Ottomanskim (Avram Galante, Histoire des Juifs d’lstanbul, Volume 2) Sułtan Bajezid II (1481-1512) zaproponował im schronienie dając nową nadzieję prześladowanym Sefardyjczykom. W 1492 roku, Sułtan nakazał tym, którzy stali na czele obszarów administracyjnych Imperium Ottomańskiego
nie odmawiać Żydom osiedlania się i nie sprawiać im w tym trudności ale przyjąć ich serdecznie. (Abraham Danon, in the Review Yossef Daath No. 4) Według Bernarda Lewisa,
Żydom nie tylko zezwolono na osiedlanie się na ziemiach ottomańskich ale zachęcano do tego, pomagano w tym a niekiedy nawet do tego zmuszano.
Immanual Aboab przypisuje Bajezidowi II znaną uwagę, że Katolicki monarcha Ferdynand błędnie uważany był za mądrego, od czasu kiedy zubożył Hiszpanię przez wydalenie Żydów i wzbogacił (przez to) Turcję (Immanual Aboab, A Consolacam as Tribulacoes de Israel, III Israel)
nie odmawiać Żydom osiedlania się i nie sprawiać im w tym trudności ale przyjąć ich serdecznie. (Abraham Danon, in the Review Yossef Daath No. 4)
Według Bernarda Lewisa, Żydom nie tylko zezwolono na osiedlanie się na ziemiach ottomańskich ale zachęcano do tego, pomagano w tym a niekiedy nawet do tego zmuszano. Immanual Aboab przypisuje Bajezidowi II znaną uwagę, że Katolicki monarcha Ferdynand błędnie uważany był za mądrego, od czasu kiedy zubożył Hiszpanię przez wydalenie Żydów i wzbogacił (przez to) Turcję (Immanual Aboab, A Consolacam as Tribulacoes de Israel, III Israel) (Naim Avigdor Guleryuz, The History of The Turkish Jews, Gozlem Gazetecilik, 2001)
fragment listu Rabiego Yitzhaka Sarfata (z Adrianopola) do społeczności żydowskich w Europie. Słyszałem o nieszczęściach, bardziej gorzkich niż śmierć, które spotkały naszych braci w Niemczech (nieszczęściach) despotycznych praw, przymusowych chrztów i banicji, które zdarzają się codziennie. Powiedziano mi, że kiedy uciekli oni z jednego miejsca jeszcze gorszy los spotkał ich w innym (miejscu)... ze wszystkich stron dowiaduje się o udręczeniu duszy i mękach ciała, codziennych wymuszeniach (pieniędzy) przez bezlitosnych ciemiężycieli. Z tego właśnie powodu ustanowili (oni) prawo, (mówiące o tym) że każdy Żyd znaleziony na Chrześcijańskim statku płynącym na Wschód miał być wrzucony do morza. (...) Bracia i siostry, przyjaciele i znajomi! Yitzhak Sarfat, mimo że pochodzę z francuskiego domu ale urodziłem się w Niemczech i siedziałem tam u stóp moich szanownych nauczycieli. Oświadczam wam, że Turcja jest ziemią gdzie nic nie brakuje i gdzie, jeśli taka będzie wasza wola wszystko jeszcze będzie dobrze z wami. Droga do Świętej Ziemi stoi otworem dla was przez Turcję. Czy nie jest lepsze dla was życie pod panowaniem Muzułmanów niż pod panowaniem Chrześcijan? Tutaj każdy człowiek zamieszkuje w pokoju pod swoim własnym zajazdem i drzewem figowym. Tutaj jest ci dozwolone noszenie najbardziej kosztownych ubrań. W Chrześcijaństwie, przeciwnie nie ośmielasz się nawet ubrać swoje dzieci w czerwone lub w niebieskie ubrania, stosownie do naszego gustu, bez wystawiania ich na zniewagę lub pobicie czarny lub niebieski zielony lub czerwony i dlatego też jesteście skazani na poruszanie się niegodziwie odziani w nędznie barwione ubiory… Bernard
Lewis, The Jews of Islam str. 135 - 136 (1984, Princeton University Press) H.Graetz datuje list, w przybliżeniu na 1454 rok.
All rights not reserved. © X Copyright: W islamie nie ma "praw autorskich". Dozwolone jest korzystanie, kopiowanie i przekazywanie innym danych znajdujących się na portalu Islam w Polsce. Przekazywanie wiedzy z dziedziny islamu jest nawet obowiązkiem religijnym. Prosimy jednak o podanie adresu i nazwy portalu jako źródła.